تبلیغات
زرتشت و ایران باستان {lang: 'fa'}

اردشیر یكم؛ بنیان گذار دومین دوره امپراتوری پارس ها



اردشیر فكر سلطنت بزرگی در سر خود می پرورانید، تا آنكه در 223م. علم طغیان بیفراشت. اول حملهبه كرمان برد  و بلاش پادشاه آن را مغلوب و پسر خود اردشیر را حاكم آنجا كرد و به همین جهت كرمان مدت ها معروف به ، به ارشیر گردید.

پس از آن پادشاهان خوزستان و عمان مغلوب و مطیع او گشتند. اردوان اشكانی چون دید كار اردشیر خیلی بالا گرفته با قشون زیاد قصد او كرد و در هرمزدگان خوزستان جنگ كرده و كشته شد.

موافق روایات پارسی، نسب ساسان به اردشیردراز دست می سید، یعنی جد جد او كه نیز ساسان نام داشت و پسر دارا معاصر اسكندر بود، جلای وطن كرده و به هند رفت و دویست سال بعد یكی از اعقاب ساسان كه نیز ساسان نام داشت در زمان پاپك از هند به فارس آمده شبان او شد. پاپك پادشاه پارس و دست نشانده اردوان اشكانی بر اثر خواب هایی كه دیده بود دختر خود را به او داد و از این ازدواج اردشیر به دنیا آمد.

صحت این روایت مورد تردید است، زیرا: اولاً مطابقت با تاریخ ندارد و از انقراض سلسله هخامنشی تا زمان پاپك بیش از پانصد سال گذشته بود. ثانیاً اگر ساسان به هند رفت و اولاد او در آنجا ماندند، خیلی مستبعد است كه بعد از پنج قرن ایرانی مانده و ساسان معاصر پاپك به پارس مراجعتنموده و شبان او شده باشد. این جكایت را گفته اند تا نسب ساسانیان را به هخامنشی برسانند.

اشكانیان نیز چنان كه دیدیم نسبت خود را  به اردشیر دوم هخامنشی می رسانیدند. دوسال پس از كشته شدن اردوان، اردشیر تیسفون را گرفت و پس از آن ایران در تحت تسلط اردشیر درآمد، ولیكن ارمنستان و گرجستان موقتاً مستقل ماندند.

اردشیر پس از تسخیر خراسان و باختر و خارزم و توران و مكران  به هند رفته، پنجاب را تسخیر كرد و به نزدیكی سیر هند رسید. پادشاه آن جونه جواهرات و طلا و فیل های زیاد به اردشیر به عنوان باج بداد، بعد اردشیر به ایران بازگشت و پس از این كه مبانی دولت خود را محكم نمود بر آن شد كه با روم جنگ كند. زیرا خود را وارث هخامنشی ها می دانست.

در 228م. اردشیر از فرات گذشت و قیصر روم آلكساندر سور نامه ای به او نوشته، شكست های پارتی ها را در زمان تر‍ژان و سپتیم سور تذكر داد. شاه در جواب چهارصد نفر از مردان رشید و بلند قامت با اسلحه كامل و اسب های یراق طلا انتخاب كرده، نزد امپراتورروم فرستاد و چنین پیغام داد:« آنچه رومی ها در آسیا متصرفند میراث من است و باید رومی ها به اروپا اكتفا كرده، آسیا را تخلیه نمایند»

آلكساندر سور امر كرد سفرای ایران را گرفته در محبس انداختند و بعد مشغول تجهیزات گردید. قشون رومی به سه اردو تقسیم شد: اردوی اول، مامور تصرف آذربایجان گردید؛ اردوی دوم به طرف شوش حركت كرد؛ و اردوی سوم در تحت سرداری خود امپراتور می خواست حمله به قلب ایران برد.

چون این اردو ها با هم ارتباطی نداشتند اردشیر استفاده كرده  با تمام قوای خود اردوی دوم را شكست داد. اردوی اول اگرچه در ابتدا بهره مندی داشت ولیكن در موقع عقب نشینی تلفات زیاد داد و بعد از این شكست ها اردوی سوم هم به عجله عقب نشست و در نتیجه  این جنگ ها نصیبین و حران به اردشیر در آمدند


ادامه مطلب