تبلیغات
زرتشت و ایران باستان {lang: 'fa'}

نرسی(نَرسه)


بعد از بهرام سوم به تخت نشست. بعضی او را پسر شاپور و برخی پسر بهرام سوم دانسته اند و ظن قوی این است که پسر شاپور بوده است. در ابتدا بین نرسی و هرمز برادر او بر سر تخت سلطنت در نزاعی شد و نرسی فایق امد. از وقایع مهم این زمان جنگ هایی است که با روم روی داد.
توضیح آنکه ارمنستان از زمان اردشیر تابع ایران بود ولی ارامنه شاهزادگان سلسله ساسانی را از جهت تعصب آن ها نسبت به مذهب زرتشتی نمی پذیرفتند وقتی که دیوکلثین امپراتور روم شد در صدد اجرای نقشه کاروس بر آمد و در قدم اول تیرداد پسر خسرو و پادشاه ارمنستان را که اردشیر  کشته بود به پادشاهی این مملکت معین کرده و با سپاهی به آن سمت فرستاد. ارامنه اور را با آغوش باز پذیرفتند ولی طولی نکشید که نرسی او را از آن جا براند و تیرداد نزد دیوکلثین که در این زمان در اعلا دطرجه قدرت بود رفته حمایت او را خواستار شد و او به گالریوس سرداد قشون روم در دانوب امر کرد به سوریهه رفته قشون رومی را به قصد ایران حرکت دهد. در طرف  دیگر نرسی به بین النهرین تاخت و در جلگه این مملکت در نزدکی حران تلاقی فریقین روی داد و جنگ سختی در گرفت. در مدت دو روز جنگ لبی نتیجه بود روز سوم سواران ایرانی قشون رومی را شکسته چنان تار و مار کردند که فرصت عقب نشینی نیافتند و گالریوس و تیرداد خود را به فرات انداخته به صعوبت جان در برند.
سال دیگر در موقع زمستان دیوکلثین همان سردار را به طرف ایران فرستاد تا شکست های خود را جبران کند. گالریوس نظر به تجربه ای که آموخته بود از جنگ با سواره نظام ایران در جلگه ها احتزاز کرده از طرف ارمنستان به ایران حمله برد و ناگهان به اردوی ایران شبیخون زده فاتح شد. بر اثر آن نرسی زخمی برداشته با زحمت زیاد فرار کرد و بسیار از نجبای ایرانی اسیر شدند. نرسی سفیری نزد گالریوس فرستاده خواستار صلح شد و پس از آن سفیری از روم نزد نرسی آمده شرایط سنگین برای صلح معین کرد:
اول واگذاری پنج ولایتی که در ساحل یمین رود دجله واقع بود.
دوم عدم دخالت ایران در ارمنستان و واگذاری قلعه زنتا به مملکت مذبور 
سوم تصدیق بر اینکه گرجستان تحتالحمایه روم است.( اهمیت این مطلب از ایتنجا بود که گرجی ها در بند داریال را در کوه های قفقاز متصرف بودند و مردمان شمالی با رضایت آن ها می توانستند به حدود ایران تجاوز نمایند.
چهارم  اعتراض به اینکه رود دجله سر حد دولتین است
پمجم نصیبین یگانه محلی برای مال التجاره بین ایران و روم خواهد بود.
اسامی پنج ولایت مذبور چنین بوده است:
1- ارزون
2- مک
3-زابده
4-رحیمه
5- کاردو
دجله موافق این عهد نامه سر حد دولتین شد و همجواری روم آذربایجان و تیسفون را در  تحت تحدید در آورد.
در هیچ زمانی چه دوره اشکانیان و چه بعد ازآن ایران چنین عهد نامه بدی دولت روم منعقد ننموده بود. این بود که نرسی پس از انعقاد این عهد نامه توانست دیگر سلطنت کند و استعفا نموده پس از چندی از غصه مرد.


ادامه مطلب